Światowy Dzień Radia 2026 — Radio i Sztuczna Inteligencja
13 lutego każdego roku świat celebruje medium, które od ponad stu lat łączy ludzi ponad podziałami — radio. Światowy Dzień Radia 2026 przynosi temat, który elektryzuje całą branżę: „Radio i Sztuczna Inteligencja: AI to narzędzie, nie głos.”
Dlaczego obchodzimy Światowy Dzień Radia?
Data 13 lutego nie jest przypadkowa. To rocznica powstania Radia ONZ, które rozpoczęło nadawanie w 1946 roku, przekazując światu informacje o działaniach Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jednak sam Światowy Dzień Radia ma znacznie krótszą historię — został ustanowiony przez UNESCO w 2011 roku, a rok później zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.
Od 2012 roku, kiedy obchodzono go po raz pierwszy, Światowy Dzień Radia co roku stawia w centrum uwagi inny aspekt tego medium. Tegoroczna, piętnasta edycja, koncentruje się na relacji między tradycyjnym nadawaniem a nowoczesnymi technologiami opartymi na sztucznej inteligencji.
Temat 2026: AI to narzędzie, nie głos
Hasło przewodnie tegorocznych obchodów — „AI is a tool, not a voice” — niesie jasny przekaz: sztuczna inteligencja może wspierać radio, ale nie powinna go zastępować. UNESCO zachęca nadawców do traktowania AI jako szansy na rozwój, przy jednoczesnym zachowaniu tego, co w radiu najcenniejsze — ludzkiego głosu, ciepła i autentyczności.
W praktyce AI już zmienia oblicze radia na kilku poziomach. Automatyzacja rutynowych zadań, takich jak planowanie ramówki, prognoza pogody czy aktualizacje sportowe, pozwala redakcjom skupić się na tworzeniu treści wymagających kreatywności i empatii. Narzędzia oparte na sztucznej inteligencji pomagają też lepiej rozumieć potrzeby słuchaczy, personalizować przekaz i docierać do nowych grup odbiorców.
Jednocześnie pojawiają się wyzwania etyczne. Gdy głos emitowany na antenie jest syntetyzowany przez AI, słuchacze mają prawo o tym wiedzieć. Przejrzystość w wykorzystaniu sztucznej inteligencji to jeden z kluczowych postulatów tegorocznej edycji Światowego Dnia Radia. Jak podkreśla UNESCO, technologia sama w sobie nie buduje zaufania — robią to ludzie stojący za mikrofonem.
13 pomysłów UNESCO na świętowanie
Z okazji tegorocznych obchodów UNESCO przygotowało listę trzynastu tematów, które stacje radiowe na całym świecie mogą włączyć do swoich programów. Wśród nich znalazły się zagadnienia takie jak zwiększanie dostępności radia dzięki AI (automatyczne transkrypcje dla osób niesłyszących, tłumaczenia na języki mniejszości), ochrona archiwów dźwiękowych przy pomocy inteligentnego indeksowania, walka z dezinformacją przez narzędzia do weryfikacji faktów, a także kwestia uprzedzeń algorytmicznych, które mogą faworyzować jedne głosy kosztem innych.
UNESCO zachęca także stacje do nawiązywania partnerstw — łączenia się z rozgłośniami z innych krajów w celu wymiany programów, gości i archiwów dźwiękowych.
Radio w Polsce — medium, które wciąż rośnie
W kontekście Światowego Dnia Radia warto spojrzeć na kondycję radia w Polsce, która jest zaskakująco dobra. Najnowszy raport „Radio 2025″ przygotowany na podstawie badania Radio Track potwierdza silną i stabilną pozycję tego medium.
Codziennie radia słucha 18,5 miliona Polaków, a w skali tygodnia liczba ta przekracza 24 miliony. To ponad 82% populacji w wieku 15–75 lat. Co istotne, w 2025 roku zanotowano trend wzrostowy — zasięg dzienny wzrósł o 2 punkty procentowe w porównaniu z rokiem wcześniejszym, co oznacza przyrost o około 700 tysięcy słuchaczy.
Radio w Polsce to medium ponadpokoleniowe. Sięgają po nie zarówno młodzi (75% osób w wieku 15–24 lata słucha go co najmniej raz w tygodniu), jak i starsi (84% osób powyżej 60. roku życia). Średni czas słuchania przekracza 4 godziny dziennie, a co czwarty słuchacz spędza przy odbiorniku 6 godzin lub więcej.
Najpopularniejszym miejscem słuchania radia pozostaje samochód — w 2025 roku radia za kierownicą słuchało 11,4 miliona osób, o pół miliona więcej niż dwa lata wcześniej. W domu radio towarzyszy 8,6 miliona Polaków, a w pracy — 3,6 miliona.
Jeśli chodzi o sposób odbioru, odbiorniki FM wciąż dominują — korzysta z nich 17,3 miliona osób. Rośnie jednak popularność słuchania radia przez internet — w 2025 roku w ten sposób docierało do ulubionych stacji 2,5 miliona Polaków. Radio cyfrowe DAB+ pozostaje na razie niszą — korzysta z niego zaledwie 68 tysięcy słuchaczy.
Na rynku stacji radiowych bezapelacyjnie dominuje RMF FM z 28,8% udziałem w rynku słuchalności. Drugie miejsce zajmuje Radio ZET (14,5%), a za nim plasują się Radio Eska, Jedynka Polskiego Radia oraz rozgłośnie regionalne.
Dlaczego radio przetrwa erę AI
Siła radia tkwi w jego prostocie i dostępności. To medium, które nie wymaga internetu, drogich urządzeń ani umiejętności cyfrowych. Wystarczy sygnał i prosty odbiornik, żeby uzyskać dostęp do informacji, muzyki i ludzkiego głosu — niezależnie od tego, czy znajdujemy się w centrum dużego miasta, czy w odległej wsi.
W erze sztucznej inteligencji radio zyskuje nowy wymiar. AI może pomóc w archiwizacji dziesiątek lat nagrań, w tworzeniu spersonalizowanych treści dla różnych grup słuchaczy, w automatycznym tłumaczeniu programów na języki mniejszości, a nawet w wykrywaniu fałszywych informacji. Ale — i to kluczowy przekaz tegorocznego Światowego Dnia Radia — technologia powinna pozostać narzędziem w rękach ludzi, którzy tworzą radio z pasją i dla ludzi.
Jak ujął to Dyrektor Generalny UNESCO Khaled El-Enany: upewnijmy się, że AI służy społeczeństwu, a nie odwrotnie. I że radio nadal informuje z rzetelnością, łączy z empatią i przemawia ludzkim głosem.
Światowy Dzień Radia obchodzony jest co roku 13 lutego. Został ustanowiony przez UNESCO w 2011 roku i zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2012 roku. Tegoroczna edycja poświęcona jest relacji między radiem a sztuczną inteligencją.
